Khởi nghiệp (Startup) vài năm trước rất là  “phong trào”, nhưng nay thì có vẻ “im ắng” hơn. Như chia sẻ của một người đứng đầu một trung tâm đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, thì trước đây có tới 10 nơi làm chương trình “tăng tốc” đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, thì nay chỉ còn có 2, mà cũng rất khó khăn. Trong đó có nơi do tập đoàn rất lớn, kết hợp với quỹ đầu tư nổi tiếng cùng làm mà giờ cũng đóng chương trình đó, và ông rắt trăn trở về điều đó.

Với Clb doanh nhân & khởi nghiệp, tại Việt Nam hiện nay, Cần phải có chiến lược, cách thức khác hoàn toàn hiện tại. Thì mới startup tốt được. Ngoài ra Clb hỗ trợ pháp lý & kinh tế an ninh cũng hỗ trợ, giúp pháp lý, vì các startup hiện nay cũng chưa nhận thức rõ về vấn đề này.

Rõ là cái gì mới thì cũng rất “ồn ào”, nhưng sau đó thì lại cứ như không phanh. Nếu trước đây có nhiều tổ chức, cá nhân đam mê hỗ trợ, đầu tư khởi nghiệp, thì nay đã không còn “mặn mà” nữa! Nguyên nhân thì có nhiều, có thể nói ra và cũng có thể không nói ra vì nhiều lý do tế nhị, chỉ biết rằng qua cuộc khảo sát của Viện Chiến Lược & Đổi Mới Sáng Tạo là có tới 98 % startup thất bại, hay như giáo sư Hà Tôn Vinh đưa ra trong một bài báo nói về khởi nghiệp là 97%, và sau đó các chuyên gia, báo chí cũng có nhận xét tương tự.

Rõ ràng cái “phong trào” mà không có chiến lược đúng đắn, nó có vẻ không thu được  lợi ích cho lắm, thậm chí khiến cho giới trẻ không tập trung học hành, và lực lượng lao động trẻ không còn tâm trí tập trung làm việc, gắn bó với các công ty, tổ chức nữa. Khi mà nhiều người đi làm với tâm thế là “tạm thời”, và luôn dễ dàng bỏ việc để gọi là “khởi nghiệp”, “làm chủ”. Trong khi thiếu nhiều kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn.

Thậm chí nhiều người đứng đầu các phong trào khởi nghiệp đôi khi định hướng, dẫn dắt chưa đúng với tinh thần, bản chất của khởi nghiệp cho lắm. Hầu như đi đâu cũng nghe nói về các tấm gương khởi nghiệp như Facebook, Google, Grab, Uber … Rồi nói đến quốc gia khởi nghiệp Israel, Singapore…Nhưng lại thiếu những cách thức chuyên sâu và phải phù hợp với đối tượng là những startup Việt Nam, đa số là người trẻ, sinh viên, theo văn hóa và hoàn cảnh rất đặc thù của Việt Nam. Mỹ được coi là cường quốc kinh tế và có nhiều startup thành công nhất thế giới, nhưng ở Mỹ có tới 99,9% là các doanh nghiệp nhỏ, và được coi là “cột sống” của nền kinh tế Mỹ chứ không phải là các Facebook, Google,… Rõ ràng ở Mỹ, hàng triệu doanh nghiệp còn chưa học theo được Facebook, Google… chứ nói chi đến các startup siêu nhỏ của Việt Nam. Rồi ngay các quốc gia khởi  nghiệp như Israel, Singapore họ cũng đâu có các tập đoàn lớn tầm cỡ thế giới như ở Mỹ. Và chiến lược của họ là cộng đồng doanh nghiệp mạnh, chứ không chỉ trông chờ vào các tập đoàn lớn. Mà như nói ở trên, ở Mỹ, chiến lược của họ vẫn coi 99,9% số doanh nghiệp nhỏ kia là “cột sống” nền kinh tế của họ. Đó là ở các nước phát triển đó, nền giáo dục, kinh tế, thị trường “vốn”,… rất phát triển. Các startup hay các doanh nghiệp, dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn với lãi suất rất thấp, cùng các nguồn lực hỗ trợ khác từ các cơ quan chính phủ, các tổ chức nghề nghiệp và cả cộng đồng kinh doanh của họ.

Tư vấn quản trị, hay huấn luyện, hoặc mentor startup. Cũng cần phải năng lực thực, kết hợp nghiên cứu thực tiễn, tâm huyết, khác biệt. Ảnh: Đoàn chuyên gia của ISAI & VTOC, nghiên cứu, phản biện và tư vấn xử lý môi trường phức tạp cho 1 nhà máy tại BRVT. Đồng thời cho một startup về xử lý môi trường, do SB Club ươm tạo, thực tế theo.

Hãy học những gì “Phù hợp” với mình. Học hỏi những kiến thức, kinh nghiệm, công nghệ của các nước phát triển là điều tốt. Nhưng không có nghĩa là phù hợp hết mọi thứ được, nhất là liên quan đến bản chất con người, khi mà từ con người, văn hóa, lịch sử, xã hội đất nước của ta đều khác họ. Và nhất là thế giới ngày nay đòi hỏi chúng ta nhận ra một điều, bên cạnh luôn học hỏi, thì phải nghiên cứu sáng tạo ra những kiến thức của riêng mình, mang tính thực tiễn và khác biệt cao. Tôi nhớ một bài học khi dự một hội thảo dành cho các doanh nghiệp nhỏ, tới phần làm bài tập thực hành, các chuyên gia Pháp chia ra 5 nhóm, trưởng nhóm lần lượt lên bảng trình bày. Theo nhận xét chung, thì nhóm 2 làm tốt nhất, sau đó là nhóm 1, và nhóm 3, nhóm 4. Riêng trưởng nhóm 5 làm sai hầu hết những gì mà chuyên gia đã dạy, khiến cả hội trường cười ồ, và tất nhiên người trưởng nhóm cũng cảm thấy bối rối. Tôi cứ nghĩ chuyên gia khi tới phần nhận xét thì sẽ khen nhóm giỏi nhất, và sẽ đánh giá nhóm 5 là kém nhất. Nhưng thật bất ngờ, vị chuyên gia ấy đã không nhấn mạnh khen nhóm 1, mà lại lấy ở mỗi nhóm một điểm hay, kể cả nhóm được xem là kém nhất. Và vị ấy đã nói mạnh “Không có gì là sai cả, tất cả là khác biệt. Đôi khi cái bị coi là ý tưởng điên rồ nhất lại là cái phù hợp nhất, đem lại hiệu quả nhất chứ không phải là những điều, mà đa số cho là đúng, là hay ”. Và ông tỏ vẻ khó chịu khi tại sao  cái văn hóa ít ủng hộ nhau của người Việt, nhất là khi thấy ai đó “khác biệt” với suy nghĩ của mình, lại vẫn còn như vậy.

Chúng ta phải thay đổi tư duy, tôn trọng và lắng nghe những ý kiến từ những doanh nhân tâm huyết với khởi nghiệp nhiều hơn, nhất là những ý kiến khác biệt. Truyền thông báo chí cũng vậy, cũng nên đưa tin nhiều những lời chia sẻ, tư vấn của những doanh nhân thực tiễn, tự thân tích tụ vốn và tự khởi nghiệp, phát triển công ty của chính mình, và tâm huyết muốn đóng góp để giúp các khởi nghiệp vững vàng hơn. Và bên cạnh đưa những tin về những tấm gương khởi nghiệp thành công, thì cũng đưa các tin về lao động giỏi, nhân viên giỏi, có sự gắn bó và đóng góp phát triển cùng công ty. Và cũng nên cho các em biết rằng, để có một tấm gương thành công, thì có rất nhiều những startup khác thất bại mà không tiện viết hoặc đưa tin.

SB Club luôn có cách thức khác biệt, các mô hình khởi nghiệp giúp cho startup có sự phát triển và an toàn.

Chương trình hỗ trợ khởi nghiệp mà câu lạc bộ doanh nhân và khởi nghiệp (Startup & Businessman club = SB Club), của Viện Chiến Lược & Đổi Mới Sáng Tạo (ISAI), thuộc Liên hiệp hội Việt Nam. Gồm những doanh nhân đa ngành, giàu kinh nghiệm khởi nghiệp từ những hoàn cảnh khó khăn thời trẻ, đa tồn tại trên thương trường từ 10 đến hơn 20 năm, hiện những công ty, tổ chức ấy vẫn phát triển một cách bền vững. Và tất cả đều rất tâm huyết với giới trẻ và mong đóng góp vào sự phát triển giới trẻ. Chúng tôi vẫn luôn tâm huyết và tin vào giới trẻ khởi nghiệp, nếu có sự phối hợp theo một chiến lược khác biệt, tâm huyết cùng nhau, giữa cơ quan nhà nước, nhà trường và các đơn vị có kinh nghiệm về khởi nghiệp thực tiễn, cũng như các thành phần xã hội khác. Thì vẫn có thể phát triển phong trào này đi vào thực tiễn và hiệu quả hơn. Câu lạc bộ doanh nhân và khởi nghiệp sẽ tập trung vào các chiến lược phát hiện hoặc lựa chọn, rồi đưa vào quá trình ươm tạo, phát triển, sau đó khi các startup đủ cứng cáp, sẽ vừa đầu tư và vừa mentor. Bên cạnh chúng tôi luôn chia sẻ những kinh nghiệm làm  việc thực tiễn để giới trẻ tập trung học hành, và làm việc tốt, góp phần cùng các doanh nghiệp Việt Nam phát triển vươn tầm quốc tế.

Chúng tôi cũng hay chia sẻ các cách khởi nghiệp khôn ngoan hơn, khi tập trung học và nghiên cứu theo định hướng của Câu lạc bộ doanh nhân và khởi nghiệp, trang bị cho mình đủ kiến thức, tác phong, và tinh thần khi ra trường đi làm chính thức. Và khi đi làm chính thức thì phải làm việc một cách có trách nhiệm, kỷ luật, tập trung với nơi mình làm việc, có sự gắn bó và đóng góp. Để khi qua năm tháng đủ khả năng, thì có thể đề xuất với công ty nơi mình làm việc để khởi nghiệp gì đó. Hoặc đề nghị chủ công ty nơi mình làm việc góp vốn với mình. Mà khởi nghiệp kiểu này, lại chắc chắn và an toàn hơn nhiều, vì tận dụng được các quan hệ, nền tảng đã có… tất nhiên đó chỉ là một trong các cách, và còn rất nhiều cách khác.

Và khi quyết định khởi nghiệp thì phải trang bị cho mình ngoài kiến thức, kỹ năng làm việc, kinh nghiệm thực tế về chuyên môn, thì còn coi trọng các kinh nghiệm quản trị, quản lý, chiến lược phát triển phù hợp. Vì ngay cả các công ty đã và đang phát triển ở thương trường nhiều năm rồi, mà đôi khi còn yếu quản trị, chiến lược sai, hoặc thiếu đổi mới sáng tạo, còn bị thất bại. Và tốt nhất là nên có một nhóm cùng khởi nghiệp, và được mentor bởi những doanh nhân có kinh nghiệm thực tiễn, tâm huyết.

Chúng tôi sẵn sàng tư vấn ngành nghề cho những cháu cần lựa chọn ngành học. Cũng như đồng hành với các trường để giúp sinh viên của mình thêm kiến thức và cảm hứng từ thực tiễn đa dạng từ những doanh nhân, và quan trọng là các định hướng khởi nghiệp, hoặc hoàn thành các đề tài đúng và phù hợp nhất, ứng dụng thực tế cao. Cũng như có các mô hình kết nối với các sinh viên đã tốt nghiệp và đã đi làm, đó là nguồn lực mà các trường cũng đang chưa tập trung. Trong khi tỉ lệ khởi nghiệp từ các lớp sinh viên này cao hơn rất nhiều sinh viên đang theo học hoặc mới tốt nghiệp.

Bên cạnh chúng tôi cũng có những tư vấn, chia sẻ nâng cao năng lực, kỹ năng cho những người đã đi làm, muốn định hướng, hướng dẫn để có một tương lai tốt hơn. Và sẵn sàng xem xét, hướng dẫn cho các nhóm có ý tưởng khởi nghiệp. Nếu các đề án khởi nghiệp phù hợp với các tiêu chí của chúng tôi, chúng tôi sẽ đưa vào chương trình ươm tạo, phát triển, đầu tư và mentor suốt quá trình phát triển.

Đường dây liên hệ trợ giúp như sau: 096.1111.046. Dự án startup thì có thể gửi đến quỹ đầu tư và mentor startup của câu lạc bộ doanh nhân và khởi nghiệp theo địa chỉ email: hoptacsangtao@gmail.com