Từ lâu, Vườn cò Hải Lựu đã là điểm du lịch sinh thái nổi tiếng của Vĩnh Phúc, được nhiều du khách biết đến. Tuy nhiên, nơi này lại chưa được đánh thức tiềm năng để thu hút khách tới tham quan và đóng góp phát triển kinh tế cho người dân địa phương.

Vườn cò Hải Lựu – điểm du lịch sinh thái khám phá trải nghiệm hấp dẫn

Vườn cò Hải Lựu thuộc thôn Đồng Dừa, xã Hải Lựu, huyện Sông Lô. Nơi đây như một bức tranh sống động với những đàn cò bay rợp trời, cánh đồng dừa phía dưới với những lạch nước chứa nhiều tôm tép để cò đậu, tìm mồi… tạo nên cảnh yên bình giữa chốn đồng quê.

Từ những năm 1958, cò đã về đây trú ẩn, sinh sống và đặc biệt chỉ ở trong vườn của một gia đình người dân địa phương. Có lẽ, do nhiều cây cổ thụ của rừng già còn sót lại và không gian yên ả, thành bình đã khiến đàn cò chọn đây là nơi trú ngụ.

Bà Vũ Thị Khiêm, chủ gia đình có Vườn cò chia sẻ: “Toàn bộ khu vực vườn cò có tổng diện tích 15 ha, trong đó, khu vực cò làm tổ 7 ha. Trong vườn có rất nhiều loại cò đủ sắc màu, gia đình tôi luôn coi đây là tài sản quý của thiên nhiên ban tặng nên ra sức bảo vệ. Vì thế, suốt thời gian qua, chúng tôi không chỉ không chặt phá những cây cổ thụ mà còn trồng thêm nhiều cây lâu năm như giổi, lát, đặc biệt là tre để thu hút cò về; đồng thời, trông nom cẩn thận không để kẻ gian vào săn bắt, trộm cò. Tôi cũng rất mong muốn vườn cò sẽ trở thành nơi du lịch sinh thái thu hút nhiều khách du lịch tới tham quan, trải nghiệm”.

Vườn cò Hải Lựu chiếm một nguồn tài nguyên động thực vật quan trọng và hấp dẫn của huyện Sông Lô nói riêng, của tỉnh Vĩnh Phúc nói chung. Theo nghiên cứu, một số loài chim, cò làm tổ nơi đây chiếm ưu thế về tính đa dạng di truyền như cò bợ, cò ruồi, cò xanh, cò lửa, cò lửa lùn…

“Tiếng lành đồn xa”, nhiều người dân trong tỉnh và khắp các địa phương khi tới Vĩnh Phúc đã tìm về Vườn cò Hải Lựu để chiêm ngưỡng phong cảnh hữu tình cùng ngắm những đàn cò bay lượn. Nhưng, nhiều năm qua, do nguồn thức ăn trong vùng bị cạn kiệt, thêm nữa hoạt động săn bắn, trộm cò diễn ra khiến cò không còn về vườn nhiều như trước; sự phát triển chỉ mang tính duy trì bảo tồn nên đã làm giảm đáng kể hệ sinh thái trong vườn.

Bên cạnh đó, liên quan đến nguồn kinh phí còn khó khăn nên khu vực này chưa được quy hoạch, phát triển, diện tích cánh đồng dừa và nhiều cánh đồng ngập nước bị thu hẹp gây ảnh hưởng đến đời sống của cò.

Nhận thức đúng về giá trị cũng như ý nghĩa của Vườn cò, những năm qua, tỉnh, các ngành chức năng đã quan tâm triển khai các giải pháp bảo tồn; nghiên cứu hiện trạng đa dạng sinh học, cơ chế quản lý vườn cò; đầu tư đường vào vườn cò để thuận lợi cho việc đi lại; đầu tư hàng trăm cột bê tông, quây lưới B40 xung quanh để bảo vệ vườn cò…

Cùng với đó, huyện Sông Lô cũng quan tâm, dành nguồn kinh phí hỗ trợ hằng năm cho gia đình bà Vũ Thị Khiêm để duy trì bảo vệ, bảo tồn Vườn cò.

Tuy nhiên, để phát triển Vườn cò Hải Lựu, đánh thức tiềm năng quý vốn có cần có những giải pháp lâu dài, bền vững. Trưởng Phòng Quản lý du lịch, Sở VH-TT&DL Đỗ Hoàng Dương cho biết: “Người dân cần có ý thức trong việc phát triển vườn cò của địa phương, kết hợp với các địa điểm khác để tạo thành du lịch cộng đồng, từ đó sẽ thu hút lượng lớn du khách tới tham quan, trải nghiệm.

Tiếp tục trồng rừng, phủ kín những loại cây cò ưa thích để thu hút chúng về; có biển cấm khu vực săn bắn, khai thác, cải tạo quy hoạch lại cánh đồng dừa để tạo môi trường sinh thái cho cò phát triển; người dân canh tác không để nước ở cánh đồng dừa bị cạn; xung quanh tạo chòi quan sát cho học sinh, sinh viên, khách du lịch được trải nghiệm, tạo một tầm nhìn ngắm tổng thể, tăng thêm sức hấp dẫn”.

Để làm được như vậy, không chỉ có sự vào cuộc, định hướng của các ngành chức năng mà còn cần sự nhận thức đúng đắn của người dân địa phương. Vườn cò Hải Lựu khi được quan tâm, đầu tư đúng mức sẽ trở thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn, tạo thu nhập từ du lịch cho người dân sở tại…”.

Bài, ảnh: Thu Thủy