Theo Cities Today, chỉ số thành phố thông minh của Viện Quản lý phát triển quốc tế (IMD) đo lường mức độ sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông để giải quyết các thách thức và cải thiện chất lượng cuộc sống của cư dân tại các thành phố.

Kết quả xếp hạng được tổng hợp từ dữ liệu Chỉ số phát triển con người (HDI) cấp thành phố của Global Data Lab và phân tích khảo sát 20.000 người dân tại 141 thành phố trên thế giới về 15 khía cạnh của cuộc sống và những vấn đề cấp bách nhất tại thành phố họ sống; cũng như cảm nhận về các vấn đề liên quan đến công nghệ như sử dụng dữ liệu cá nhân và nhận dạng khuôn mặt.

Theo IMD, cách hiểu về “thành phố thông minh” có nhiều thay đổi trong những năm gần đây, chuyển từ thuần túy tập trung vào công nghệ sang định nghĩa lấy người dân làm trung tâm, đánh giá mức độ kết nối giữa các cá nhân với nhau, sự tương tác giữa người dân và chính quyền thành phố nhờ trợ giúp của công nghệ để hướng tới phát triển thành phố thông minh bền vững.

Zurich (Thụy Sĩ) là thành phố thông minh nhất thế giới năm 2023 theo xếp hạng của IMD. Ảnh: Kayak

Thành phố Zurich “thông minh” như thế nào?

Zurich là thành phố lớn nhất của Thụy Sĩ, đồng thời là trung tâm thương mại, văn hóa chính của quốc gia này. Đây là nơi tập trung của hàng loạt các ngân hàng danh tiếng, thị trường chứng khoán, tập đoàn quốc tế và các công ty truyền thông lớn.

Đây được xem là một trong những thành phố đáng sống nhất thế giới, dựa trên tiêu chuẩn về sự ổn định về chính trị, môi trường sống, hệ thống giáo dục, văn hóa – xã hội, giải trí,… Zurich cũng nổi tiếng là một trung tâm giao thông toàn cầu, được kết nối chặt chẽ thông qua sân bay Kloten cũng như hệ thống đường sắt và đường bộ hiện đại.

Theo kết quả khảo sát của IMD, tuổi thọ trung bình tại Zurich là 84. Một số vấn đề người dân đặc biệt quan tâm là tắc đường, thất nghiệp và chất lượng không khí. 80% người được khảo sát hài lòng với giao thông công cộng ở Zurich; 71% cho biết dễ dàng tìm thông tin về các quyết định của chính quyền địa phương; và 60% số người được hỏi cảm thấy thoải mái với việc sử dụng các công nghệ nhận dạng khuôn mặt để giảm tội phạm.

Zurich vừa là một trung tâm tài chính, ngân hàng toàn cầu vừa là một thành phố đáng sống với các chính sách mạnh mẽ lấy con người làm trung tâm. Ảnh: ©canadastock/Shutterstock

Ông Bruno Lanvin – Chủ tịch Cơ quan quan sát thành phố thông minh của IMD cho biết, Zurich đã chứng tỏ khả năng vừa là một trung tâm toàn cầu vừa là “một thành phố đáng sống với các chính sách mạnh mẽ lấy con người làm trung tâm”. Bên cạnh đó, Zurich cũng được hưởng lợi khi là một thành phố của Thụy Sĩ – đất nước hạnh phúc với “thương hiệu” toàn cầu về quản trị, an toàn và chất lượng cuộc sống.

Zurich cũng nổi tiếng là nơi có nhiều trung tâm đổi mới và khởi nghiệp công nghệ. Thành phố coi trọng việc thúc đẩy liên kết giữa các trường đại học và ngành công nghiệp như một công cụ để thúc đẩy đổi mới và thu hút đầu tư từ các công ty toàn cầu hàng đầu. Việc tận dụng lịch sử và văn hóa riêng biệt của thành phố cũng là cách hiệu quả để tạo ra cảm giác về “sự độc đáo” của địa phương và giúp chiến lược thành phố thông minh trở nên bền vững hơn trước những thay đổi trong tương lai.

Theo ông Lanvin, tính bền vững là một yếu tố quyết định thành công của thành phố thông minh và điều này thể hiện rõ ở Zurich – nơi tập trung vào con người thay vì công nghệ.

Tại Zurich, sáng kiến về thành phố thông minh bắt đầu từ dự án đèn đường. Thành phố này áp dụng một hệ thống đèn có thể tự điều chỉnh độ sáng theo cảm biến mật độ giao thông, giúp tiết kiệm năng lượng điện lên đến 70%.

Bên cạnh đó, hệ thống quản lý tòa nhà thông minh, kết nối hệ thống sưởi, điện và làm mát của thành phố cũng đã được chứng minh là có hiệu quả cao trong việc cải thiện cuộc sống của người dân. Khí thải CO2 giảm đáng kể, đồng thời không gian sống hòa hợp hơn với môi trường tự nhiên. Zurich cũng đặt mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2040, thậm chí sớm hơn vào năm 2035.

Thủ phủ kinh tế của Thụy Sĩ thậm chí còn xây dựng một quận mới ở miền Nam Zurich mang tên Green City. Đây là quận đầu tiên được chứng nhận 2.000 Watt (tiêu thụ năng lượng thấp) của tổ chức Energiestadt/Cité de l’Energie Society. 100% nguồn cung cấp năng lượng của quận đến từ năng lượng tái tạo và 70% lượng điện sản xuất thông qua các tấm quang điện gắn trên mái nhà và các phương tiện khác.

Zurich cũng nỗ lực để hạn chế ô tô trong khu đô thị bằng cách áp dụng một hệ thống xe điện sạch đẹp với lịch chạy dày đặc và khuyến khích người dân sử dụng xe đạp. Tất cả các điểm tham quan trong trung tâm thành phố đều dễ dàng tiếp cận bằng cách đi bộ.

Trong bảng xếp hạng thành phố thông minh năm 2023 của IMD, ngoài Zurich, còn 2 thành phố khác của Thụy Sĩ là Lausanne (vị trí thứ 5) và Genève (vị trí thứ 9). Thụy Sĩ là một trong những quốc gia đi đầu về chính sách thành phố thông minh. Thụy Sĩ xây dựng hệ thống thành phố thông minh, bền vững, ứng dụng triệt để công nghệ từ khâu quy hoạch đô thị đến khi vận hành. Yếu tố xanh luôn được chú trọng với những giải pháp tối ưu tiêu thụ năng lượng tái tạo, giảm thiểu tác động đến môi trường và duy trì không gian sống bền vững.

Trong số 141 thành phố thông minh được IMD xếp hạng năm 2023 có 2 thành phố của Việt Nam là Hà Nội (hạng 100) và thành phố Hồ Chí Minh (hạng 103).