Nghiên cứu, được công bố trước khi Hội nghị về Nước của Liên hợp quốc diễn ra, tiết lộ nơi trẻ em phải đối mặt với nhiều rủi ro nhất và nơi cần khẩn trương đầu tư vào các giải pháp để tránh những cái chết không cần thiết.

Học sinh rửa tay tại một điểm rửa tay mới được xây dựng tại một trường tiểu học ở quận Pemba, Zambia. Ảnh: UN News

Tác động của hạn hán đối với trẻ em

Đối với Giám đốc Chương trình của UNICEF, Sanjay Wijesekera, châu Phi đang phải đối mặt với thảm họa nước. Ông nói thêm rằng trong khi những cú sốc liên quan đến khí hậu và nước đang gia tăng trên toàn cầu, thì không nơi nào khác trên thế giới có nguy cơ gia tăng nghiêm trọng như vậy đối với trẻ em.

Đại diện UNICEF ​​cũng cảnh báo hạn hán đang phá hủy các công trình và nhà cửa, làm ô nhiễm nguồn nước, tạo ra nạn đói và lây lan dịch bệnh. Theo ông, với thách thức như hiện nay, nếu không có hành động khẩn cấp, tương lai có thể ảm đạm hơn nhiều.

Khủng hoảng và xung đột nước

Các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất là Benin, Burkina Faso, Cameroon, Chad, Bờ biển Ngà, Guinea Conakry, Mali, Niger, Nigeria và Somalia, khiến Tây và Trung Phi trở thành một trong những khu vực bất ổn về nước và khí hậu nhất trên thế giới.

Nhiều quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đặc biệt là ở Sahel, cũng phải đối mặt với tình trạng bất ổn và xung đột vũ trang, làm phức tạp thêm khả năng tiếp cận nước sạch và vệ sinh của trẻ em.

Trong 10 địa điểm, gần 1/3 trẻ em không được sử dụng nước tại nhà và 2/3 trong số đó thiếu các dịch vụ vệ sinh cơ bản.

Nghiên cứu chỉ ra rằng một phần tư trẻ em không có lựa chọn nào khác ngoài việc tập đi vệ sinh bừa bãi. Việc rửa tay còn hạn chế, 3/4 trẻ em không được rửa tay do không có xà phòng và nước ở nhà.

Điều kiện vệ sinh không được đảm bảo

Do đó, các quốc gia này cũng phải chịu gánh nặng lớn nhất về tử vong ở trẻ em do các bệnh gây ra do thiếu điều kiện vệ sinh, chẳng hạn như bệnh tiêu chảy. Nghiên cứu chỉ ra rằng 6 trong số 10 người phải đối mặt với đợt bùng phát dịch tả vào năm ngoái.

Trên toàn cầu, hơn 1.000 trẻ em dưới 5 tuổi chết mỗi ngày vì các bệnh liên quan đến nước, với khoảng 2/5 trong số đó tập trung ở 10 quốc gia này.

Các quốc gia này cũng nằm trong số 25% trong số 163 quốc gia trên thế giới có nguy cơ tiếp xúc với các mối đe dọa về khí hậu và môi trường cao nhất. Nhiệt độ cao hơn đẩy nhanh quá trình nhân lên của vi sinh vật, chúng đang tăng nhanh gấp 1,5 lần so với mức trung bình toàn cầu ở các vùng của Tây và Trung Phi.

Dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa khí hậu

Mực nước ngầm cũng đang giảm, đòi hỏi một số cộng đồng phải đào giếng sâu gấp đôi so với một thập kỷ trước. Đồng thời, những cơn mưa trở nên bất thường và dữ dội hơn, dẫn đến lũ lụt làm ô nhiễm nguồn nước khan hiếm.

Tất cả 10 quốc gia trên cũng được Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, OECD, phân loại là dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu. Xung đột vũ trang ở một số quốc gia có nguy cơ làm đảo ngược tiến trình hướng tới mục tiêu toàn cầu về tiếp cận nước sạch và vệ sinh.

UNICEF ​​trích dẫn rằng phiến quân khủng bố Burkina Faso đã coi sự gia tăng các cuộc tấn công vào các cơ sở cấp nước như một chiến thuật nhằm đánh chiếm các cộng đồng: 58 điểm tiếp cận nguồn tài nguyên đã bị tấn công vào năm 2022, tăng từ 21 điểm vào năm 2021 và 3 điểm vào năm 2020.

Kết quả là hơn 830.000 người, hơn một nửa trong số đó là trẻ em, đã không được tiếp cận với nước sạch vào năm ngoái.

Tử vong do hạn hán ở Somalia

Trong một báo cáo khác do UNICEF ​​hợp tác với Tổ chức Y tế Thế giới WHO công bố, các cơ quan này chỉ ra rằng 43.000 người đã chết trong đợt hạn hán tồi tệ nhất được ghi nhận ở Somalia vào năm 2022. Một nửa số nạn nhân có thể là trẻ em dưới 5 tuổi.

Hạn hán ở vùng Sừng châu Phi được dự báo sẽ cướp đi từ 18.000 đến 34.000 nạn nhân trong 6 tháng đầu năm 2023. Những ước tính này cho thấy mặc dù nạn đói đã được ngăn chặn trong thời điểm hiện tại, nhưng cuộc khủng hoảng còn lâu mới kết thúc và khi kết thúc, hậu quả của nó nghiêm trọng hơn cuộc khủng hoảng hạn hán năm 2017-2018.

Somalia đã phải đối mặt với 5 mùa mưa thấp liên tiếp. Tình trạng này đã khiến hàng triệu người phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực trầm trọng và gần 2 triệu trẻ em có nguy cơ bị suy dinh dưỡng.

Phân tích mới được đưa ra trước thềm Hội nghị về Nước năm 2023 của Liên hợp quốc diễn ra tại New York từ ngày 22-24/3. Các nhà lãnh đạo thế giới, các tổ chức có liên quan và những người tham gia khác sẽ triệu tập lần đầu tiên sau 46 năm để xem xét tiến trình đảm bảo tiếp cận nước và vệ sinh cho tất cả mọi người. Tại hội nghị, UNICEF kêu gọi:

– Tăng quy mô đầu tư nhanh chóng trong lĩnh vực này, bao gồm cả từ tài chính khí hậu toàn cầu.

– Tăng cường khả năng phục hồi khí hậu trong lĩnh vực WASH và cộng đồng.

– Ưu tiên các cộng đồng dễ bị tổn thương nhất trong các chương trình và chính sách WASH.

– Tăng cường các hệ thống, sự phối hợp và năng lực hiệu quả và có trách nhiệm để cung cấp các dịch vụ nước và vệ sinh.

– Thực hiện Khung tăng tốc toàn cầu UN-Water SDG6 và đầu tư vào các máy gia tốc chính.