Đây là nghiên cứu đầu tiên liên hệ trình độ học vấn với lão hóa sinh học.

Theo một phân tích mới về dữ liệu từ 3.101 người qua ba thế hệ, đi học lâu hơn không chỉ giúp bạn có được nền giáo dục tốt hơn mà còn có nhiều khả năng sống lâu hơn, tế bào ít bị hao mòn hơn.

Nói rộng ra, nhiều năm học vấn hơn có nghĩa là tuổi thọ dài hơn nhưng các nhà khoa học đang cố gắng hiểu tại sao lại như vậy. Mới đây các nhà nghiên cứu từ Hoa Kỳ, Na Uy và Vương quốc Anh bày tỏ muốn xem xét kỹ hơn mối quan hệ giữa giáo dục và sức khỏe.

Mặc dù người ta thường chấp nhận rằng bằng cấp cao hơn đồng nghĩa với việc làm tốt hơn và thu nhập cao hơn, điều này đồng nghĩa với việc tiếp cận tốt hơn với dịch vụ chăm sóc sức khỏe và cơ hội có lối sống lành mạnh hơn. Nghiên cứu mới này cho thấy rằng ở cấp độ tế bào, nếu chúng ta đi học lâu hơn, cơ thể có thể già đi chậm hơn.

Daniel Belsky, nhà dịch tễ học tại Đại học Columbia, cho biết: “Từ lâu, chúng ta đã biết rằng những người có trình độ học vấn cao hơn có xu hướng sống lâu hơn. Nhưng có nhiều thách thức trong việc tìm hiểu điều này xảy ra như thế nào và điều quan trọng là liệu các biện pháp can thiệp nhằm thúc đẩy trình độ học vấn có góp phần kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh hay không”.

Phân tích cho thấy rằng thêm hai năm giáo dục tương đương với tốc độ già hóa trung bình giảm 2-3%. Dữ liệu đến từ Nghiên cứu Tim Framingham, một dự án nghiên cứu đã theo dõi một nhóm lớn cư dân thành phố và một số con cháu của họ kể từ năm 1948.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu bằng thuật toán đồng hồ biểu sinh được thiết kế để đo tuổi sinh học thông qua các dấu hiệu trong DNA. Khi các nhà khoa học nói về sự lão hóa sinh học nhanh hơn, không phải là ngày sinh nhật của chúng ta trôi qua nhanh hơn mà là các tế bào của chúng ta biểu hiện sự hư hại sớm hơn.

Bằng cách tham khảo chéo giữa anh chị em, giữa trẻ em và cha mẹ, các nhà nghiên cứu có thể tách biệt tác động của giáo dục ở một mức độ nhất định. Đây là lần đầu tiên giáo dục được liên kết với lão hóa sinh học theo cách này.

Gloria Graf, nhà dịch tễ học tại Đại học Columbia cho biết: “Yếu tố gây nhiễu chính trong các loại nghiên cứu này là những người có trình độ học vấn khác nhau có xu hướng đến từ các gia đình có trình độ học vấn khác nhau và các nguồn lực khác”.

Để giảm thiểu những yếu tố gây nhiễu này, họ đã xem xét “sự dịch chuyển về giáo dục” – trình độ học vấn mà một người nào đó đã đạt được so với cha mẹ và so với anh chị em của họ. Cách tiếp cận này giúp giải thích sự khác biệt trong các gia đình và cung cấp sự hiểu biết chính xác hơn về cách giáo dục ảnh hưởng đến tuổi già và tuổi thọ.

Graf cho biết: “Chúng tôi nhận thấy rằng việc nâng cao trình độ học vấn có liên quan đến cả quá trình lão hóa chậm hơn và nguy cơ tử vong thấp hơn”.

Tại sao điều này xảy ra không được trả lời trong nghiên cứu. Có thể đó cũng chính là những lý do liên kết giáo dục đại học với cuộc sống lâu hơn: khả năng chi trả cho việc chăm sóc sức khỏe tốt hơn và có thể sống một lối sống lành mạnh hơn.

Nghiên cứu này được thực hiện một phần để khám phá những lợi ích của việc thúc đẩy giáo dục đại học và khám phá những cách đo lường sự thành công của nó với mục tiêu giữ cho chúng ta khỏe mạnh lâu hơn – điều mà những dấu hiệu sinh học của sự lão hóa này hiện có thể giúp chúng ta thực hiện.

Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định cách thức hoạt động. Nhiều yếu tố khác, bao gồm cả tình trạng nghèo đói ở trẻ em, có thể có tác động đến cả tỷ lệ tử vong và thời gian đi học của một người.

Belsky nói: “Cuối cùng, chúng tôi cần bằng chứng thực nghiệm để xác nhận những phát hiện của mình”.

T.Linh