Ông Nguyễn Văn Đông, từng được biết đến như là “chaebol” của tỉnh Bình Thuận, người đứng đầu Tập đoàn Rạng Đông – một trong những doanh nghiệp đa ngành lớn nhất tỉnh, bị Viện kiểm sát tối cao truy tố, cáo buộc trốn thuế.

Chủ tịch Tập đoàn Rạng Đông bị truy tố với cáo buộc trốn thuế – Ảnh: Rangdonggroup

Hành vi sai phạm của ông Nguyễn Văn Đông, 64 tuổi, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Rạng Đông (sau đổi tên thành Tập đoàn Rạng Đông), được nêu trong cáo trạng vụ án liên quan chủ tịch Công ty khoáng sản Hưng Thịnh khai thác quặng lậu 1.500 tỉ.

Cáo trạng vụ án này mới được Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành ngày 26-3. Viện kiểm sát truy tố 28 người với nhiều tội danh khác nhau, trong đó ông Đông cùng hai người thân và một nhân viên cấp dưới bị cáo buộc trốn thuế.

Chủ tịch Tập đoàn Rạng Đông hiện được cho tại ngoại, áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú.

“Kịch bản” trốn thuế vì “cần tiền mặt chi tiêu” của Chủ tịch Tập đoàn Rạng Đông

Theo cáo trạng, Công ty CP Rạng Đông là công ty tư nhân đa ngành, gồm 12 công ty thành viên, hoạt động chính trong các lĩnh vực đầu tư xây dựng, khoáng sản kim loại, thương mại, dịch vụ và vật liệu xây dựng.

Ông Nguyễn Văn Đông là Chủ tịch HĐQT của Rạng Đông, đồng thời là Chủ tịch HĐQT của các công ty thành viên. Những năm trước, ông từng xuất hiện trên báo chí với tên gọi “chaebol” (trong tiếng Hàn có nghĩa là nhà tài phiệt – PV) của tỉnh Bình Thuận khi hoạt động trong nhiều lĩnh vực với hàng loạt dự án lớn.

Ông Đông cũng được biết đến là chủ doanh nghiệp tư nhân đầu tiên được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới vào năm 2005.

Cáo trạng nêu ông Đông nắm quyền điều hành, chi phối hoạt động của tất cả các công ty thành viên. Ông giao cho cháu họ mình làm tổng giám đốc, phụ trách tài chính, điều tiết dòng tiền của tất cả các công ty.

Em họ ông Đông là Nguyễn Thu Hương Thủy, đảm nhiệm chức Phó trưởng phòng tài chính đầu tư Công ty Rạng Đông, quản lý toàn bộ tiền thu được từ hoạt động kinh doanh của các công ty thành viên.

Trong số các công ty thành viên có Công ty cổ phần khoáng sản Sông Bình do Phạm Duy Khánh làm Tổng giám đốc, người đại diện pháp luật. Công ty Sông Bình có bộ phận kế toán và hệ thống sổ sách kế toán riêng.

Theo cáo trạng, khoảng cuối năm 2023, tình hình tài chính của Công ty Rạng Đông khó khăn. Để có nguồn tiền mặt phục vụ chi tiêu, một kế hoạch “lách luật” đã được ông Nguyễn Văn Đông phê duyệt sau báo cáo của Lê Hoàng Ngân.

Ông Nguyễn Văn Đông đồng ý giao cho Nguyễn Thị Phương Thu (Trưởng bộ phận bán hàng trong nước của Công ty Sông Bình) trực tiếp trao đổi với khách hàng mua quặng Ilmenite.

Cụ thể, Phương Thu được giao trọng trách thỏa thuận với đối tác việc làm hợp đồng mua bán quặng với giá thấp hơn thực tế, xuất hóa đơn cũng với giá thấp hơn thực tế. Số tiền chênh lệch Phương Thu yêu cầu khách hàng thanh toán bằng tiền mặt và giao cho Nguyễn Thu Hương Thủy quản lý.

Sau đó số tiền mặt chênh lệch từ các hợp đồng mua quặng được giao dịch theo “kịch bản” trên sẽ được cấp dưới đưa cho ông Nguyễn Văn Đông sử dụng vào các hoạt động của doanh nghiệp.

Chiêu bán hàng “hai giá”

Theo cáo trạng, khi bà Trần Thị Lê Vi Vân (kinh doanh tự do) liên hệ, thỏa thuận mua quặng thì bị can Thu đã thống nhất phải thanh toán đầy đủ tiền sau khi ký hợp đồng.

Trong đó số tiền ghi trên hợp đồng sẽ được chuyển vào tài khoản Công ty Sông Bình, còn tiền chênh lệch so với hợp đồng, hóa đơn giá trị gia tăng, Vân trực tiếp mang đến trụ sở Công ty Sông Bình giao cho Thu.

Cáo trạng nêu, từ tháng 12-2023 đến tháng 9-2024, Trần Thị Lê Vi Vân đã sử dụng pháp nhân Công ty Châu Thành và Công ty Tân Việt Trung ký 5 hợp đồng mua 38.000 tấn quặng Ilmenite, tổng giá trị 115,5 tỉ đồng của Công ty Sông Bình.

Đối với 5 hợp đồng mua bán trên, Trần Thị Lê Vi Vân khai tổng số tiền chênh lệch ngoài hợp đồng là 31,6 tỉ đồng.

Tuy nhiên Nguyễn Thị Phương Thu thỏa thuận giá bán thực tế và trực tiếp nhận từ Vân số tiền chỉ 16,5 tỉ đồng. Tất cả các lần giao nhận tiền đều không có ký nhận.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra xác định số tiền chênh lệch giữa giá trị thực tế thanh toán và giá trị theo hợp đồng mua bán 38.000 tấn quặng Ilmenite trên là 16,5 tỉ đồng. Số tiền này không được bộ phận kế toán Công ty Sông Bình hạch toán vào sổ sách, không kê khai nộp thuế, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước.

Theo kết luận giám định thuế, hành vi gian lận này đã trực tiếp gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước gần 3,9 tỉ đồng tiền thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tại cơ quan điều tra, các bị can Nguyễn Văn Đông, Lê Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Phương Thu, Nguyễn Thu Hương Thủy bà Trần Thị Lê Vi Vân khai nhận hành vi bàn bạc, thống nhất việc bán hàng “hai giá” như trên.

Phần tiền chênh lệch được cấp dưới chuyển cho ông Nguyễn Văn Đông sử dụng, không được hạch toán đầy đủ, gây thất thoát thuế của Nhà nước, cáo trạng nêu.

Viện kiểm sát cáo buộc hành vi của ông Đông cùng bốn người trên phạm vào tội trốn thuế, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước số tiền gần 3,9 tỉ đồng.

Trong đó ông Nguyễn Văn Đông có vai trò chủ mưu, cầm đầu, những người còn lại có vai trò đồng phạm giúp sức tích cực.

Ông Đông được ghi nhận tình tiết giảm nhẹ thành khẩn khai báo, tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả, có nhiều thành tích xuất sắc, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động…

Các bị can trong vụ án này bị Viện kiểm sát nhân dân tối cao truy tố ra Tòa án nhân dân TP.HCM xét xử.

THÂN HOÀNG